Cukrzyca typu 2

Powszechność cukrzycy typu 2 zwanej cukrzycą wieku dorosłego jest tak duża, że zaburzenie to z pewnością zasługuje na miano choroby cywilizacyjnej. Liczby nie kłamią – szacuje się, że już blisko 422 milionów osób[1] jest dotkniętych cukrzycę. Populacja osób otyłych również rośnie w zastraszającym tempie. Jakie są koneksje pomiędzy tymi zjawiskami?

Spis treści:
Cukrzyca typu 2 – definicja choroby
Przyczyny cukrzycy typu 2
Objawy cukrzycy typu 2
Dieta przy cukrzycy typu 2
Leczenie cukrzycy typu 2
Powikłania przy cukrzycy typu 2

Pierwszą niezakaźną epidemię na świecie, jak nazywana jest potocznie cukrzyca typu 1, należy interpretować jako znak czasu. Jest ona bowiem wynikiem ciągłego progresu gospodarczego i urbanistycznego. Wydaje się, że tak głęboka modernizacja i rozwój społeczny są zjawiskiem wyłącznie pozytywnym. Niestety, dobrobyt i permanentna ewolucja życia społecznego pociąga za sobą konsekwencje w postaci obniżonej aktywności fizycznej i nieracjonalnej diety, co nieuchronnie przyczynia się do nadwagi.

Cukrzyca typu 2 – definicja choroby

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) jest chorobą metaboliczną charakteryzującą się hiperglikemią, czyli zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Określa się ją również jako insulinoniezależna, ponieważ spowodowana opornością tkanek na działanie insuliny. Istotny wpływ na jej rozwój mają także czynniki (predyspozycje) genetyczne.

Przyczyny cukrzycy typu 2

Ryzyko cukrzycy typu 2 uwarunkowane jest przez wiek i czynniki środowiskowe, takie jak otyłość, siedzący tryb życia i niedostateczna ilość ruchu, nieodpowiednia dieta, nadciśnienie tętnicze czy stosowanie używek.

Otyłość stanowi tutaj szczególnie destrukcyjny faktor, bowiem sprawia ona, że wrażliwość komórek na na insulinę produkowaną przez trzustkę automatycznie maleje. Komórki tkanki tłuszczowej są w większym stopniu oporne na działanie insuliny, co uniemożliwia zamienienie glukozy w energię. Niedostateczna ilość aktywności fizycznej jest właśnie przyczyną budowania się tkanki tłuszczowej i braku tolerancji glukozy, czemu zapobiegają ćwiczenia fizyczne. Sposób odżywiania się ma duży wpływ na ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Napoje gazowane słodzone cukrem, kwasy tłuszczowe nasycone oraz tłuszcze trans (występujące m.in. w maśle) należy wyeliminować z diety. Nadciśnienie tętnicze jest niejako sprzężone z cukrzycą typu 2. Choroba nadciśnieniowa stanowi wskazówkę do przeprowadzenia badań diagnostycznych mających na celu wykrycie cukrzycy, szczególnie, gdy towarzyszy nam nadwaga oraz podwyższone stężenie cholesterolu we krwi. Alkohol i papierosy zwielokrotniają ryzyko wystąpienia cukrzycy, bowiem podnoszą one poziom cukru we krwi. Ponadto, Nadmierne spożywanie alkoholu może przyczynić się do zapalenia trzustki – a w konsekwencji – produkcji mniejszej ilości insuliny.

Objawy cukrzycy typu 2

O tym, że cukrzyca typu drugiego jest bardzo podstępnym i niebezpiecznym przeciwnikiem świadczy fakt, iż w początkowej fazie choroby możemy nie doświadczać żadnych objawów. Dopiero w miarę pogarszania się insulinoodporności i wyczerpywania zdolności komórek trzustki (beta) do produkcji insuliny objawy stają się zauważalne. Poniżej wymienione cechy powinny zwrócić uwagę w kierunku diagnostyki:

– pogorszenie wzroku
– częste oddawanie moczu
– senność po jedzeniu
– grzybice skóry i wypryski
– ogólne osłabienie
– infekcje układu moczowo-płciowego
– nagły przyrost masy ciała
– utrudnione gojenie się ran.

Dieta przy cukrzycy typu 2

Osoby chore na cukrzycę typu 2 powinny zwrócić baczną uwagę na spożywane posiłki. Oczywiście, każda dieta jest zindywidualizowana (zależna od współistnienia innych chorób i celów leczenia), lecz fundamentem wspólnym dla każdego jadłospisu jest zasada prozdrowotności żywienia osób zdrowych. Przy występowaniu cukrzycy typu 2 należy zadbać, aby składniki odżywcze pokarmu pokrywały zapotrzebowanie energetyczne w następujących proporcjach: węglowodany 45- 50%, tłuszcze 30- 35%, białka 15-20%. Należy ograniczyć spożycie tłuszczy pochodzenia zwierzęcego, owoców, soków owocowych, mleka, cukrów, miodów, dżemów i słodyczy. Wskazane jest natomiast zastosowanie tłuszczów roślinnych oraz produktów spożywczych nieprzetworzonych, takich jak chleb z mąki z grubego przemiału, z dodatkiem otrąb i nasion, grube kasze, makaron z mąki razowej, gruboziarniste kasze, czy niełuskany ryż[2].

Leczenie cukrzycy typu 2

Terapia choroby cukrzycowej jest kompleksowa, bowiem opiera się równoczesnym zastosowaniu kilku metod. Efektywność procesu leczenia zależy od wykorzystania metody niefarmakologicznej (edukacja), dietetyki, aktywności fizycznej oraz leczenia farmakologicznego. Zaangażowanie pacjenta w kurację determinuje jej skuteczność, ponieważ przestrzeganie diety i codzienna aktywność fizyczna odgrywają kluczową rolę.

Powikłania przy cukrzycy typu 2

Niestety, nieleczona cukrzyca może mieć wręcz katastrofalne skutki dla naszego organizmu.

Najczęstszymi powikłaniami towarzyszącymi cukrzycy typu 2 są:
– zakwaszenie organizmu
– uszkodzenie nerwów
– problemy z nerkami
– hipoglikemia
– osteoporoza
– zespół stopy cukrzycowej
– choroby serca
– udar mózgu.

Rola diagnostyki jest nie do przecenienia, jako że umożliwia ona wczesne leczenie, co zapobiegnie lub opóźni powstanie przewlekłych powikłań cukrzycy typu 2.

Bibliografia

  1. https://ncez.pl/choroba-a-dieta/cukrzyca-i-insulinoopornosc/cukrzyca—–w-liczbach–czy-powinnismy-sie-bac-/
  2. https://www.su.krakow.pl/system/files/14985/535dace45c.pdf?1446460569