Cukrzyca typu 1

Spis treści:
Kogo może dotknąć cukrzyca typu I?
Przyczyny choroby
Dlaczego tak się dzieje?
Objawy cukrzycy typu I
Zbilansowana dieta
Czego lepiej unikać w swojej diecie?
Co warto spożywać?
Leczenie choroby
Powikłania

Cukrzyca typu I jest chorobą autoimmunologiczną. Oznacza to, że organizm chorego niszczy własne komórki beta, znajdujące się w trzustce. Efektem tego jest zatrzymanie procesu wytwarzania insuliny. Spośród wszystkich diabetyków, szacuje się, że na cukrzycę typu 1 choruje 10% pacjentów.

Kogo może dotknąć cukrzyca typu I?

Na tę chorobę, zwykle zapadają osoby, które nie ukończyły 30. lat. Najczęściej są to jednak dzieci i młodzież do 18. roku życia, dlatego choroba ta bywa nazywana cukrzycą typu dziecięcego. Niezwykle rzadko pojawia się ona u osób po czterdziestce.

Jak dowiedzieć się, czy chory cierpi na cukrzycę typu I?

Najprostszą metodą jest wykonanie testu badającego stężenie peptydu C. Jego brak wskazuje na obecność cukrzycy typu I. Peptyd C występuje wyłącznie w insulinie, produkowanej w organizmie (nie ma go w insulinie podawanej zewnętrznie).

Cukrzyca typu I jest chorobą, która niestety może zakończyć się śmiercią chorego, szczególnie gdy nie przyjmuje on insuliny egzogennej. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się transplantację trzustki. Wówczas, chory otrzymuje nowe komórki beta, prawidłowo produkujące insulinę.

Przyczyny choroby

Jedną z głównych przyczyn cukrzycy typu I jest brak komórek beta, odpowiedzialnych za produkcję insuliny – są one bowiem niszczone przez produkowane w organizmie przeciwciała (tzw. autoagresja).

Dlaczego tak się dzieje?

Na to pytanie naukowcy nie znaleźli jeszcze jednoznacznej odpowiedzi. Jednakże istotną rolę odgrywają uwarunkowania genetyczne i skłonność organizmu chorego do autoagresji. Nie jest to jednak choroba dziedziczna.

Lekarze już wielokrotnie próbowali znaleźć sposób na zapobieganie cukrzycy typu I, jak i spowolnienie postępów tej choroby, niestety bezskutecznie.

Objawy cukrzycy typu I

Objawy występowania cukrzycy typu I mogą być bardzo różne. Zazwyczaj rozwijają się na przełomie od kilku do kilkunastu tygodni. Pierwszym z nich może być kwasica ketonowa (wzrost glukozy we krwi i zaburzenia metaboliczne).

Najczęstsze objawy cukrzycy typu I:

  • nasilony głód,
  • wzmożone pragnienie,
  • częste oddawanie moczu,
  • senność,
  • zmęczenie,
  • podatność na infekcje,
  • spadek wagi ciała,
  • niewyraźne, rozmyte widzenie,
  • nudności.

Widząc u siebie takie objawy, warto udać się do specjalisty. Zwiększony poziom glukozy we krwi świadczy o cukrzycy typu I.

Zbilansowana dieta

Jeżeli jesteś diabetykiem, powinieneś wiedzieć, że istotną rolę w leczeniu oprócz insuliny, odgrywa także odpowiednia dieta. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim konsekwencja.

Planowanie posiłków z pewnością ułatwi codziennie funkcjonowanie oraz leczenie. Mówi się, że nie ma czegoś takiego jak „dieta diabetyka”, ale warto przestrzegać pewnych zasad żywieniowych, które ułatwią kontrolę nad chorobą. Taka sama ilość jedzenia spożywana każdego dnia, o tej samej zawartości węglowodanów, białek i tłuszczów jest bardzo ważna, co potwierdza większość dietetyków.

Czego lepiej unikać w swojej diecie?

  • tłuszczu,
  • soli,

Co warto spożywać?

  • owoce,
  • warzywa,
  • produkty pełnoziarniste.

Najważniejsze, aby posiłki były bardzo pożywne i jednocześnie małokaloryczne, z niewielką ilością tłuszczu.

Podczas diety, należy zwracać szczególną uwagę nie tylko na to, co się je, ale również na wielkość porcji. Ilość spożywanego jedzenia ma ogromny wpływ na uzyskanie właściwej wagi.

Rekomendowane rozwiązanie dotyczące planowania swojej diety to wizyta u profesjonalnego dietetyka. Wówczas, specjalista przygotowuje specjalny jadłospis, dostosowany bezpośrednio do potrzeb pacjenta.

Leczenie choroby

Leczenie cukrzycy typu I odbywa się przez całe życie. Chcąc nie dopuścić do wystąpienia powikłań, powinno się przyjmować insulinę zewnętrznie. Metoda ta polega na dostarczaniu organizmowi insuliny za pomocą strzykawek, piór insulinowych oraz specjalnych pomp. Najważniejsze w leczeniu jest utrzymywanie zalecanej dawki glukozy we krwi pacjenta.

Gdy chory dopiero został zdiagnozowany, początkowo stosuję się u niego leczenie szpitalne, aż do momentu osiągnięcia optymalnego stężenia glukozy w organizmie.

Oprócz insuliny oraz odpowiedniej diety, dla chorego ważna jest również aktywność sportowa. Jeżeli nie ma przeciwwskazań od lekarza, warto umieścić ćwiczenia w swoim planie dnia. Zaleca się minimalnie 30 minut codziennego treningu aerobowego.

Jeżeli do tej pory aktywność fizyczna nie była zbyt ważna dla chorego, można wdrażać ją w nieco wolniejszym tempie, tak aby stopniowo przyzwyczajać się do ćwiczeń i wysiłku. Co ważne, szczególnie dla każdego diabetyka – ćwiczenia fizyczne pomagają w obniżeniu poziomu cukru we krwi oraz poprawiają krążenie. Efektem codziennych treningów będzie przede wszystkim wzrost sprawności fizycznej, poprawa snu, wyglądu, a także zdrowe nogi i stopy.

Podczas pierwszych tygodni należy częściej sprawdzać poziom cukru, gdyż pozwoli to lepiej zoptymalizować dietę. Chorzy na cukrzycę typu I muszą ręcznie dopasować dawkę insuliny, dlatego trzeba mieć również pod kontrolą jej działanie na organizm w trakcie wysiłku.

Co jeszcze można zrobić dla swojego organizmu, aby zapobiec powikłaniom?

Istotne są przede wszystkim regularne badania okresowe u diabetologa, coroczne badanie wzroku oraz wizyty kontrolne u stomatologa przynajmniej 2 razy w roku.

Powikłania

Nie leczona w ogóle lub źle leczona cukrzyca typu I może nieść za sobą szereg konsekwencji, o których trzeba wiedzieć. Ogromny wpływ na powstanie powikłań ma m.in. hipoglikemia (niedocukrzenie), hiperglikemia (poziom cukru we krwi przewyższający normę), nadciśnienie tętnicze czy wysokie stężenie lipidów.

Najczęstsze powikłania to:

  • utrata wzroku (Retinopatia),
  • niewydolność nerek (Nefropatia),
  • uszkodzenia nerwów (Neuropatia) – w przypadku nieleczenia może skutkować nawet amputacją kończyny – tzw. zespół stopy cukrzycowej),
  • choroby serca,
  • zawał serca,
  • udar mózgu,
  • choroby zębów, dziąseł oraz inny choroby jamy ustnej

Powikłania, jak widać, mogą być bardzo poważne. Nie należy ich lekceważyć – warto mieć świadomość, że istnieją, aby móc im zapobiegać.

Leczenie się, dbanie o siebie i stosowanie odpowiedniej diety, szczególnie wtedy, gdy jest się chorym na cukrzycę typu I – to podstawa. Tej chorobie nie można zapobiec, ale można z nią żyć.